Điện ảnh, xét cho cùng, là một “người tình” tàn nhẫn bậc nhất. Hôm qua, bạn có thể được tung hô như một hiện tượng với doanh thu trăm tỷ, nhưng chỉ cần một bước sẩy chân vào ngày hôm sau, bạn sẽ lập tức nếm trải sự lạnh lẽo của những hàng ghế trống trong rạp. Câu chuyện của đạo diễn Hoàng Nam và bộ phim Thế Hệ Kỳ Tích trong những ngày qua không chỉ là một tin tức giải trí đơn thuần, mà là một nốt trầm đáng suy ngẫm về ranh giới giữa đam mê và hiện thực, giữa “may mắn của người mới” và sự khắc nghiệt của nghề làm phim chuyên nghiệp.
Từ đỉnh cao kỳ vọng đến vực thẳm hiện thực
Sau cú hích doanh thu hơn 100 tỷ đầy bất ngờ của Đèn âm hồn, cái tên Hoàng Nam từng được nhiều người gọi vui là “nhà vô địch của nhân dân”, như một minh chứng sống cho thông điệp “ai cũng có thể làm được” nếu có sự tự tin và quyết tâm. Thành công ấy rực rỡ đến mức nó vô tình tạo ra một ảo ảnh: Rằng điện ảnh có thể chinh phục bằng sự nhạy bén của một YouTuber triệu view. Nhưng rồi Thế Hệ Kỳ Tích ra đời và nhanh chóng trở thành gáo nước lạnh buốt giá.
Con số doanh thu chưa đầy 600 triệu sau 3 ngày công chiếu là một đòn giáng mạnh. Nhưng đau đớn hơn cả con số tài chính là lời thú nhận “trắng tay” của người đứng sau nó. Hoàng Nam đã chọn cách dừng lại, tạm rời xa ngành điện ảnh để quay về với công việc YouTuber. Quyết định này không chỉ là một bước lùi tài chính, mà còn là một khoảnh khắc đối diện với sự thật: Khi nỗ lực đã chạm đến giới hạn, nhưng vẫn chưa đủ để lấp đầy những khoảng trống chuyên môn.
Tại sao một “Thế hệ kỳ tích” lại không thể tạo nên kỳ tích? Phải chăng khán giả đã quá khắt khe, hay chính bộ phim đã tự đánh mất cơ hội của mình ngay từ khi còn nằm trên trang kịch bản?
Khi “nói đạo lý” không thể thay thế ngôn ngữ điện ảnh
Thất bại của Thế Hệ Kỳ Tích là một trường hợp điển hình cho thấy sự thay đổi trong “khẩu vị” của khán giả Việt năm 2025. Người xem ngày nay đủ thông thái để phân biệt đâu là phim điện ảnh, và đâu là một video dài tập được chiếu trên màn hình lớn.
Mặc dù có những đánh giá khắc nghiệt về chất lượng, việc gạt bỏ toàn bộ công sức của ê-kíp là không công bằng. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách công tâm, thất bại của Thế Hệ Kỳ Tích không nằm ở sự thiếu nỗ lực, mà nằm ở sự ngô nghê và khoảng cách thấu hiểu thế hệ trẻ.
Điểm tử huyệt lớn nhất của phim nằm ở kịch bản thiếu tính thực tế và logic trầm trọng. Điện ảnh cần sự chân thực và tính thuyết phục, nhưng Thế Hệ Kỳ Tích lại vẽ ra một thế giới màu hồng ngô nghê đến mức khó tin. Việc nhân vật chính sẵn sàng gánh nợ 100 triệu dù đi đúng luật, hay nhận nuôi một đứa trẻ từ người lạ khi bản thân còn đang chật vật kiếm sống, không làm cho nhân vật trở nên cao cả. Ngược lại, nó biến nhân vật thành một hình mẫu nhu nhược và xa rời thực tế. Đây là kiểu hình tượng “người tốt” theo phong cách lý tưởng hóa thường thấy trong anime/manga, nhưng lại khó lòng thuyết phục được khán giả màn ảnh rộng.
Thất bại này không phải là lỗi của việc thiếu cố gắng, mà có vẻ như là hệ quả của việc ê-kíp đã “tưởng tượng” về thế hệ trẻ. Họ đã cố gắng nhồi nhét những thông điệp đạo lý sáo rỗng, hô hào bằng khẩu hiệu, và xây dựng nhân vật theo mô-típ “người hùng” lý tưởng hóa, hoàn toàn bỏ qua những vấn đề cốt lõi mà người trẻ Việt Nam đang thực sự phải đối mặt.
Thay vì đào sâu vào những vấn đề thực tế và gần gũi hơn mà giới trẻ đang vật lộn như áp lực tài chính (kiếm tiền, mua nhà, thành công), áp lực kết hôn, sức khỏe tinh thần (trầm cảm, lo âu, overthinking), hay khoảng cách thấu hiểu từ gia đình – phim lại chọn giải quyết bằng những tình tiết sắp đặt và câu thoại hô khẩu hiệu. Mặc dù ê-kíp có chạm đến một số chủ đề nhạy cảm, nhưng có vẻ như cách tiếp cận còn nông, thiếu sự thấu đáo, khiến bộ phim bỏ lỡ cơ hội khai thác nhiều chủ đề có sức nặng để truyền tải tinh thần đến “thế hệ kỳ tích” một cách chân thực, thay vì chỉ dừng lại ở sự lý tưởng hóa.
Sự thiếu thấu hiểu sâu sắc này đã khiến Thế Hệ Kỳ Tích dù nỗ lực đến đâu cũng không thể chạm tới trái tim người xem, biến bộ phim thành một bài học đắt giá về việc làm phim cần sự đồng cảm và nghiên cứu kỹ lưỡng về đối tượng mục tiêu.
Lựa chọn diễn viên, lựa chọn thời điểm ra mắt chưa phù hợp
Thất bại của Thế Hệ Kỳ Tích không chỉ nằm ở khâu kịch bản mà còn ở sự non nớt trong chiến lược phát hành và tư duy sản xuất, đặc biệt là khi đặt phim vào thế đối đầu trực diện với “các ông lớn”.
Việc lựa chọn thời điểm ra mắt ngay giữa gọng kìm của hai bom tấn quốc tế là Zootopia 2 và Avatar 3 cũng cho thấy sự non nớt trong chiến lược phát hành. Cảm giác lúc đó chẳng khác nào một nghệ sĩ mới debut, vừa ra mắt MV hôm trước thì hôm sau Sơn Tùng M-TP “thả xích” ca khúc mới, kết quả thì ai cũng có thể đoán trước được. Sự cạnh tranh không cân sức này đã khiến Thế Hệ Kỳ Tích công chiếu lặng lẽ và nhanh chóng bị chìm nghỉm giữa cơn sốt của các bộ phim Hollywood.
Song song đó, vấn đề casting cũng là một “canh bạc” đầy rủi ro. Việc mời hàng loạt YouTuber, TikToker đình đám vào phim dường như là con dao hai lưỡi mà Hoàng Nam đã vô tình nắm ở phần lưỡi. KOL/TikToker vốn là một tệp diễn viên nhạy cảm: không phải vì họ diễn tệ hoàn toàn, nhưng họ mang theo rủi ro lớn. Các nhà làm phim chuyên nghiệp khác, nếu có tiếp cận, cũng khá dè dặt và thường chỉ cho họ đảm nhiệm các vai thứ yếu.
Có một sự thật trần trụi: Lượng người theo dõi trên mạng xã hội không bao giờ quy đổi tương đương thành lượng vé bán ra. Diễn xuất điện ảnh đòi hỏi chiều sâu, sự tiết chế và kỹ thuật đài từ mà không phải nhà sáng tạo nội dung nào cũng có được. Khi những KOLs này bê nguyên nét diễn ồn ào, “chợ búa” hay những mảng miếng hài hước của short-content trên MXH vào phim, họ vô tình phá vỡ không khí điện ảnh, khiến tác phẩm trở nên rời rạc và thiếu chuyên nghiệp. Mặc dù phim cũng có nhiều diễn viên trẻ khá tiềm năng, nhưng chính việc lạm dụng KOLs đã khiến phim bị dán nhãn là “phim TikToker” ngay từ đầu, làm lu mờ mọi nỗ lực và tiềm năng diễn xuất khác. Đây là bài học đắt giá về việc “dựa hơi” sự nổi tiếng ảo để bán vé thật.
Một bước lùi cần thiết của đạo diễn Hoàng Nam
Nhìn nhận một cách khách quan, thất bại của Thế Hệ Kỳ Tích không hoàn toàn phủ nhận tài năng của Hoàng Nam trong lĩnh vực sáng tạo nội dung, nhưng nó đã vạch rõ một cách nghiệt ngã giới hạn chuyên môn khi chuyển từ YouTube sang điện ảnh. Đèn Âm Hồn có thể được xem là một sự cộng hưởng hiếm có: sự may mắn, thiên thời (đề tài kinh dị tâm linh tạo được sức hút lớn ở thời điểm đó), và sự tò mò ban đầu của khán giả dành cho một đạo diễn “tay ngang”.
Tuy nhiên, đến bộ phim thứ hai, khi yếu tố tò mò đã suy giảm và sự mới lạ không còn, thứ duy nhất có thể giữ chân khán giả chỉ còn là chất lượng cốt lõi của tác phẩm. Và tiếc thay, Thế Hệ Kỳ Tích đã không đạt được sự chỉn chu cần thiết đó. Đây là bài học chung cho thấy sự thành công nhất thời không đảm bảo cho sự nghiệp lâu dài nếu thiếu đi nền tảng kiến thức và kỹ năng điện ảnh vững chắc.
Quyết định quay trở lại làm YouTuber của Hoàng Nam vào lúc này là một bước đi hợp lý. Anh đã thẳng thắn thừa nhận áp lực làm phim suốt một năm qua đã khiến anh “mất đi cuộc sống mình yêu thích” và ảnh hưởng đến cả gia đình. Đôi khi, biết buông bỏ đúng lúc không phải là hèn nhát mà là sự khôn ngoan và bảo vệ chính mình.
Việc trở lại với sở trường – kênh Challenge Me mang lại cho anh một “vùng an toàn” để tái tạo năng lượng. Ở đó, anh có thể tự do sáng tạo nội dung theo phong cách cá nhân, không phải gồng gánh áp lực của hàng tỷ đồng đầu tư, hay sự soi xét khắt khe từ giới phê bình và thị trường phòng vé tàn khốc. Quyết định này không chỉ giúp Hoàng Nam lấy lại sự cân bằng cuộc sống mà còn cho thấy sự tôn trọng với chính công việc đã làm nên tên tuổi anh.
Lời kết
Câu chuyện về Thế Hệ Kỳ Tích để lại một khoảng lặng u buồn trong bức tranh điện ảnh Việt Nam cuối năm, nhưng đồng thời cũng là một bài học đắt giá. Rõ ràng, điện ảnh không phải là một “sân chơi” dễ tính, và chi phí cho tấm vé chuyển mình từ thế giới màn hình dọc sang màn ảnh rộng không hề nhỏ.
Chúng ta cần nhìn nhận rằng, dù kết quả thế nào, một bộ phim được hoàn thành và ra mắt luôn là sự đầu tư nghiêm túc về tiền bạc, thời gian, và công sức của cả một tập thể. Vì vậy, thất bại này không thể chỉ quy kết vào sự thiếu nỗ lực cá nhân. Thay vào đó, hãy xem đây là một kinh nghiệm xương máu quý báu về chiến lược và chuyên môn.
Hy vọng rằng, sau cú vấp ngã đầy đau đớn này, Hoàng Nam sẽ sớm tìm lại sự cân bằng trong cuộc sống và tiếp tục phát huy khả năng sáng tạo tại lĩnh vực mà anh thực sự có thế mạnh. Đối với điện ảnh Việt nói chung, thất bại này là lời nhắc nhở không thể phủ nhận: Chìa khóa duy nhất dẫn đến thành công bền vững không nằm ở sự tò mò hay may mắn, mà phải là sự chỉn chu chuyên nghiệp, sự tôn trọng đối với khán giả, và tinh thần thượng tôn nghề nghiệp trong từng khâu sản xuất.
