“Quán Kỳ Nam” ghi dấu ấn quốc tế với hành trình nối tiếp từ Toronto đến Busan

Điện ảnh Việt Nam tiếp tục ghi dấu trên bản đồ quốc tế khi bộ phim Quán Kỳ Nam (Ky Nam Inn) của đạo diễn Leon Lê vừa có màn công chiếu ấn tượng tại Liên hoan phim Toronto (TIFF) 2025, hạng mục Special Presentations. Ngay sau dấu mốc ấy, phim tiếp tục được lựa chọn tham dự Liên hoan phim Quốc tế Busan (BIFF) 2025 trong hạng mục A Window on Asian Cinema, nơi tôn vinh những tác phẩm châu Á tiêu biểu.

Bức tranh Sài Gòn thập niên 1980 – những tháng năm hậu chiến.

Bộ phim lấy bối cảnh giai đoạn hàn gắn và tái thống nhất đất nước, xoay quanh nhân vật Khang (Liên Bỉnh Phát), một chàng trai trẻ từ miền Bắc chuyển vào Nam để làm nghề dịch thuật. Công việc đầu tiên của anh là chuyển ngữ tác phẩm kinh điển Hoàng tử bé của Antoine de Saint-Exupéry. Với vẻ ngoài trẻ trung, điển trai và tính cách cởi mở, Khang nhanh chóng làm quen và gắn kết với những người hàng xóm trong khu chung cư cũ nơi anh sinh sống.

Mọi chuyện bắt đầu thay đổi khi Khang gặp Kỳ Nam (Đỗ Thị Hải Yến), một người phụ nữ góa chồng lớn tuổi hơn, hiện sống ở tầng dưới và mở một tiệm ăn nhỏ tên là Kỳ Nam. Từ một sự cố tưởng chừng vụn vặt, họ dần xây dựng nên mối quan hệ gần gũi. Đó không phải tình yêu bùng nổ với những cảnh lãng mạn quen thuộc trên phim phương Tây, mà là sự gắn kết bền chặt, âm thầm nảy nở qua những sinh hoạt giản dị như nấu nướng, trò chuyện về sách hay cùng nhau đạp xe dạo phố.

Đạo diễn Leon Lê còn mở rộng câu chuyện bằng dàn nhân vật phụ góp phần khắc họa đời sống cộng đồng trong tòa nhà: một ông bác sĩ mê sưu tầm những bản nhạc bị cấm, cậu thiếu niên con lai thường xuyên bị bắt nạt vì gốc gác của mình, hay cô gái trẻ tò mò dành sự quan tâm đặc biệt đến Khang.

Nhờ vậy, bộ phim vượt ra khỏi câu chuyện tình cảm riêng tư để phản chiếu những vấn đề rộng lớn hơn của xã hội thời kỳ hậu chiến: sự ngờ vực và khoảng cách giữa hai miền, nỗi lo âu dưới thể chế mới, cùng những vết thương chiến tranh vẫn chưa kịp nguôi ngoai trong nhiều gia đình.

Phim được quay hoàn toàn bằng phim 35mm, tái hiện vẻ đẹp hoài cổ và không khí xã hội thời kỳ đổi thay, đồng thời phản ánh những xung đột tinh tế trong đời sống đô thị. Nhà quay phim Bob Nguyễn được khen ngợi khi tạo nên hình ảnh vừa sống động vừa gợi nhiều hoài niệm.

Được khen ngợi tại Toronto

Sau buổi công chiếu tại TIFF, Quán Kỳ Nam nhận về phản hồi tích cực từ giới phê bình quốc tế. Nhiều đánh giá ví tác phẩm như một “In The Mood For Love phiên bản ban ngày” với ánh sáng rực rỡ, bối cảnh tinh tế và nhịp điệu chậm rãi nhưng giàu cảm xúc. Những cảnh nấu ăn, sinh hoạt cộng đồng hay đối thoại giản dị được xem là điểm nhấn, mang đến sự đồng cảm thay vì kịch tính quen thuộc.

Trong một bài phê bình trên The Asian Cut, Rose Ho đã đặt Quán Kỳ Nam cạnh In the Mood for Love (2000) của Vương Gia Vệ để so sánh. Theo bà, Leon Lê rõ ràng chịu ảnh hưởng từ kiệt tác kinh điển ấy, nhưng vẫn định hình được cá tính riêng. Nếu In the Mood for Love gợi lên bầu không khí u tịch của màn đêm, thì Quán Kỳ Nam lại mang tinh thần ban ngày – đầy ánh nắng, ấm áp và chất chứa hy vọng.

Một trong những điểm nổi bật nhất của bộ phim nằm ở phần hình ảnh: được quay trên chất liệu phim 35mm bởi nhà quay phim Bob Nguyễn, từng khung hình đều chan chứa ánh sáng, tôn lên màu sắc và kết cấu đặc trưng của Việt Nam thời hậu chiến. Dù phần lớn bối cảnh xoay quanh một chung cư, cách dàn dựng góc máy vẫn đem lại cảm giác vừa sinh động vừa hoài niệm. Đặc biệt, những cảnh quay món ăn Việt được chăm chút tinh tế đến mức khiến người xem phải nao lòng và thèm thuồng ngay tại rạp.

Quán Kỳ Nam và loạt phim Việt ghi dấu tại Busan 2025

Sự góp mặt của Quán Kỳ Nam tại BIFF 2025 là niềm tự hào lớn, khi đây là một trong bốn phim Việt hoặc hợp tác sản xuất được mời tham dự. Cùng với đó là:

• Khế ước bán dâu (Bride of the Covenant, Lê Văn Kiệt) – phim Việt đầu tiên vào hạng mục Midnight Passion.
• Dòng sông níu giữ đôi bàn tay ấy (The River That Holds Our Hands, Trần Kiến Hằng) – hợp tác Việt Nam – Hồng Kông – Hàn Quốc.
• Tóc, Giấy và Nước… (Hair, Paper, and Water…, Trương Minh Quý & Nicolas Graux) – phim tài liệu trong Wide Angle.

Ngoài ra, dự án Bò Sữa Bay (Flying Dairy Cow, Nguyễn Phạm Thành Đạt) cũng được chọn vào Asian Project Market sau khi thắng giải tại DANAFF III.

Với 328 phim từ 64 quốc gia, BIFF là một trong những sự kiện điện ảnh lớn nhất châu Á, diễn ra từ 17 – 26/9 tại Hàn Quốc. Sự hiện diện của Quán Kỳ Nam và loạt dự án Việt Nam hứa hẹn mở ra thêm cơ hội hợp tác quốc tế, đưa điện ảnh Việt tiến gần hơn tới khán giả toàn cầu.

Khi lịch sử không chỉ để nhớ lại, mà còn để kể tiếp bằng ngôn ngữ điện ảnh.

Trong dòng chảy những tác phẩm lịch sử – chiến tranh gây tiếng vang năm nay, có thể thấy đề tài quá khứ vẫn còn nhiều khoảng trống để khai thác, vấn đề nằm ở cách các nhà làm phim lựa chọn và kể chuyện. Quán Kỳ Nam là một minh chứng rõ ràng: Leon Lê và ê-kíp đã biến một chuyện tình dung dị, thấm đẫm văn hóa Việt, thành tác phẩm có sức lan tỏa quốc tế. Từ dấu ấn tại Toronto đến chặng đường sắp tới ở Busan, bộ phim hứa hẹn tiếp tục khẳng định vị thế ngày càng vững vàng của điện ảnh Việt trên bản đồ thế giới.